Słownik stomatologiczny
Pojęcia używane w stomatologii — wyjaśnione w języku zrozumiałym dla pacjenta. Od endodoncji i mikroskopu zabiegowego po nowoczesne materiały i procedury implantologiczne.
Endodoncja
Apex locator
Urządzenie elektroniczne mierzące długość kanału korzeniowego podczas endodoncji.
Czytaj definicjęEndodoncja
Dział stomatologii zajmujący się leczeniem chorób miazgi zęba i tkanek okołowierzchołkowych.
Czytaj definicjęInstrumenty NiTi (nikiel-tytan)
Elastyczne pilniki maszynowe do opracowania kanałów korzeniowych — standard w nowoczesnej endodoncji.
Czytaj definicjęIrygacja kanałowa
Dezynfekcja kanałów korzeniowych roztworami chemicznymi (NaOCl, EDTA) — kluczowy etap endodoncji.
Czytaj definicjęKanał MB2
Dodatkowy kanał korzeniowy w pierwszym trzonowcu górnym, obecny u 60–80% pacjentów.
Czytaj definicjęKoferdam
Gumowa osłona izolująca leczony ząb od pozostałych zębów, śliny i bakterii jamy ustnej.
Czytaj definicjęKoferdam
Cienka gumowa membrana izolująca leczony ząb od śliny i mikroflory jamy ustnej.
Czytaj definicjęMikroskop zabiegowy
Optyczne urządzenie powiększające pole zabiegowe nawet 37,5×, używane w endodoncji i chirurgii.
Czytaj definicjęPulpotomia
Usunięcie tylko części miazgi (koronowej) z pozostawieniem zdrowej miazgi korzeniowej — głównie u dzieci.
Czytaj definicjęRe-endo (powtórne leczenie kanałowe)
Ponowne leczenie zęba leczonego wcześniej kanałowo, gdy pierwsze leczenie się nie udało.
Czytaj definicjęMateriały
Bio-Oss
Materiał kościozastępczy pochodzenia bydlęcego, używany w augmentacji i sinus lift.
Czytaj definicjęBiodentine
Bioaktywny cement krzemianowy stosowany do odbudowy zębiny i pokrycia miazgi.
Czytaj definicjęCyrkon (tlenek cyrkonu)
Najwytrzymalszy materiał protetyczny — używany w koronach i mostach.
Czytaj definicjęGutaperka
Naturalny materiał termoplastyczny używany do wypełniania kanałów korzeniowych.
Czytaj definicjęIPS e.max
Wysokoestetyczna ceramika prasowana używana w licówkach i koronach przednich.
Czytaj definicjęKompozyt nanohybrydowy
Najnowocześniejsza generacja materiałów do wypełnień bezpośrednich — łączy odporność kompozytów hybrydowych z polerowalnością nanowypełniaczy.
Czytaj definicjęKompozyt stomatologiczny
Estetyczny materiał do wypełnień, dostępny w wielu odcieniach, utwardzany światłem.
Czytaj definicjęMTA (Mineral Trioxide Aggregate)
Materiał bioceramiczny używany do pokrycia miazgi i zamknięcia perforacji kanału.
Czytaj definicjęPlomba (wypełnienie bezpośrednie)
Materiał umieszczany w ubytku zęba w celu odbudowy jego anatomii po usunięciu próchnicy.
Czytaj definicjęSealer endodontyczny
Materiał uszczelniający między gutaperką a ścianą kanału.
Czytaj definicjęEstetyka
Bonding
Estetyczna odbudowa zęba kompozytem bezpośrednio w gabinecie, w jednej wizycie.
Czytaj definicjęBondowanie bezpośrednie
Estetyczna odbudowa zęba kompozytem w jednej wizycie — bez wycisków i pracowni.
Czytaj definicjęDigital Smile Design (DSD)
Cyfrowy projekt uśmiechu — analiza twarzy, zębów i planowania estetycznego w oprogramowaniu 3D.
Czytaj definicjęLicówki ceramiczne
Cienkie ceramiczne nakładki przyklejane do przedniej powierzchni zęba dla poprawy estetyki.
Czytaj definicjęLicówki kompozytowe
Alternatywa dla licówek ceramicznych — odbudowa kompozytem w jednej wizycie.
Czytaj definicjęMock-up
Próbna odbudowa kompozytowa założona bez ingerencji w zęby — wizualizacja planowanego efektu.
Czytaj definicjęRetencja ortodontyczna
Faza utrzymania efektu po leczeniu aparatem — szyna stała lub nakładkowa zapobiega cofnięciu się zębów.
Czytaj definicjęWybielanie gabinetowe
Wybielanie zębów w gabinecie żelem o wysokim stężeniu — efekt po jednej wizycie.
Czytaj definicjęWybielanie nakładkowe
Domowe wybielanie zębów żelem aplikowanym w indywidualnych nakładkach.
Czytaj definicjęProtetyka
CAD/CAM stomatologiczny
System cyfrowego projektowania i frezowania prac protetycznych w jednej wizycie.
Czytaj definicjęInlay
Wkład ceramiczny lub kompozytowy mocowany adhezyjnie w obrębie ścian zęba — bez pokrycia guzków.
Czytaj definicjęKorona protetyczna
Sztuczne uzupełnienie pokrywające ząb od linii dziąsła, odbudowujące jego funkcję i estetykę.
Czytaj definicjęKorona tymczasowa
Krótkoterminowe uzupełnienie chroniące szlifowany ząb do czasu wykonania korony docelowej.
Czytaj definicjęMost Maryland
Most adhezyjny z minimalnym szlifowaniem zębów sąsiednich, na włóknie szklanym.
Czytaj definicjęMost protetyczny
Uzupełnienie braku zęba oparte o sąsiednie zęby (filary).
Czytaj definicjęMostek (most protetyczny)
Stała uzupełnienie protetyczne uzupełniające 1–3 brakujące zęby, oparte na sąsiednich zębach lub implantach.
Czytaj definicjęMostek adhezyjny (Maryland)
Minimalnie inwazyjny most uzupełniający pojedynczy brak — mocowany przyklejaniem do sąsiednich zębów.
Czytaj definicjęOkluzja
Sposób, w jaki zęby górne i dolne stykają się ze sobą podczas zaciskania.
Czytaj definicjęOnlay
Wkład protetyczny pokrywający jeden lub więcej guzków zęba — pośrednia odbudowa między plombą a koroną.
Czytaj definicjęOrtodoncja
Dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem wad zgryzu.
Czytaj definicjęProwizorka (uzupełnienie tymczasowe)
Tymczasowa korona, most lub odbudowa założona na czas między etapami leczenia.
Czytaj definicjęSkanowanie wewnątrzustne (skan 3D)
Cyfrowy odpowiednik wycisku — kamera 3D rejestruje zęby z dokładnością do mikrometrów.
Czytaj definicjęStaw skroniowo-żuchwowy (TMJ)
Staw łączący żuchwę z czaszką — dysfunkcje TMJ powodują bóle głowy i szczęki.
Czytaj definicjęStaw skroniowo-żuchwowy (TMJ)
Staw łączący żuchwę z czaszką, kluczowy dla funkcji żucia.
Czytaj definicjęSzyna relaksacyjna
Cienka nakładka noszona na noc, chroniąca zęby przed ścieraniem przy bruksizmie.
Czytaj definicjęWkład koronowo-korzeniowy
Element wzmacniający ząb po leczeniu kanałowym, na którym osadza się koronę.
Czytaj definicjęWycisk silikonowy
Tradycyjny odcisk zębów z masy silikonowej — wciąż stosowany w pracach bez skanera.
Czytaj definicjęZgryz
Sposób kontaktowania się zębów górnych i dolnych podczas zaciskania szczęk.
Czytaj definicjęChirurgia
Augmentacja kości
Uzupełnienie ilości kości po ekstrakcji zęba lub przed implantacją.
Czytaj definicjęEkstrakcja zęba
Usunięcie zęba z łoża kostnego — najczęściej jako ostateczność.
Czytaj definicjęGBR (sterowana regeneracja kości)
Technika rozbudowy kości wyrostka zębodołowego przed lub w trakcie implantacji.
Czytaj definicjęImplant śródkostny
Tytanowy lub cyrkonowy „korzeń" wszczepiany w kość, na którym osadza się koronę protetyczną.
Czytaj definicjęImplant zębowy
Tytanowa „śruba" wszczepiana w kość, pełniąca rolę sztucznego korzenia.
Czytaj definicjęNerw zębodołowy dolny
Nerw przebiegający w kanale żuchwy — kluczowa struktura przy chirurgii zębów dolnych i implantacji.
Czytaj definicjęOsteointegracja
Proces zrastania implantu z kością — kluczowy etap leczenia implantologicznego.
Czytaj definicjęÓsemka (ząb mądrości)
Trzeci trzonowiec — często zatrzymany i wymagający usunięcia.
Czytaj definicjęResekcja wierzchołka korzenia
Chirurgiczne usunięcie końcówki korzenia ze zmianą zapalną.
Czytaj definicjęSinus lift (podniesienie dna zatoki)
Zabieg uzupełnienia kości pod zatoką szczękową przed wszczepieniem implantu.
Czytaj definicjęZatoka szczękowa
Jama w kości szczęki, której dno bywa położone tuż przy korzeniach górnych zębów bocznych.
Czytaj definicjęZąb zatrzymany
Ząb, który nie wyrzuł się w prawidłowym położeniu i pozostaje w kości lub dziąśle.
Czytaj definicjęZnieczulenie miejscowe
Iniekcja środka znieczulającego pozwalająca przeprowadzić zabieg bezboleśnie.
Czytaj definicjęPeriodontologia
Biotyp dziąsła
Indywidualna grubość i charakterystyka tkanki miękkiej — wpływa na ryzyko recesji i sukces implantacji.
Czytaj definicjęGingivitis (zapalenie dziąseł)
Odwracalne zapalenie dziąseł — pierwszy etap chorób przyzębia.
Czytaj definicjęGTR (sterowana regeneracja tkanek)
Technika periodontologiczna umożliwiająca odbudowę zniszczonej kości i więzadeł zębodołu.
Czytaj definicjęKieszonka dziąsłowa
Patologiczne pogłębienie rowka dziąsłowego, objaw paradontozy.
Czytaj definicjęKiretaż
Zabieg usunięcia patologicznej ziarniny i kamienia z kieszonki dziąsłowej.
Czytaj definicjęParadontoza (zapalenie przyzębia)
Przewlekła choroba dziąseł i kości otaczającej zęby, po próchnicy główna przyczyna utraty zębów.
Czytaj definicjęRecesja dziąsła
Cofnięcie się dziąsła odsłaniające szyjkę zęba.
Czytaj definicjęRoot planing (skaling poddziąsłowy)
Głęboki skaling powierzchni korzenia poniżej linii dziąsła.
Czytaj definicjęSplint (szyna stabilizująca)
Szyna unieruchamiająca zęby — używana po urazach, w periodontologii i przy ruchomych zębach.
Czytaj definicjęProfilaktyka
Abrazja szyjki (klinowy ubytek)
Klinowy ubytek przy szyjce zęba spowodowany nadgorliwym szczotkowaniem.
Czytaj definicjęBruksizm
Nawykowe zaciskanie szczęk lub zgrzytanie zębami, najczęściej podczas snu.
Czytaj definicjęErozja zębów
Utrata tkanek twardych pod wpływem kwasów — odróżniana od próchnicy i abrazji.
Czytaj definicjęFluoryzacja
Aplikacja lakieru z fluorem wzmacniającego szkliwo i zmniejszającego nadwrażliwość.
Czytaj definicjęHigiena jamy ustnej
Codzienne czynności utrzymujące zęby i dziąsła w zdrowiu.
Czytaj definicjęHigienizacja stomatologiczna
Profesjonalne usunięcie kamienia, osadu i przebarwień przez higienistkę.
Czytaj definicjęIrygator dentystyczny
Urządzenie do oczyszczania przestrzeni międzyzębowych strumieniem wody pod ciśnieniem.
Czytaj definicjęKamień nazębny
Zmineralizowana płytka bakteryjna, której nie da się usunąć szczoteczką.
Czytaj definicjęLakowanie bruzd
Profilaktyczne wypełnienie bruzd zębów stałych żywicą — zmniejsza ryzyko próchnicy o 70–80%.
Czytaj definicjęNadwrażliwość zębów
Krótki ostry ból zęba w odpowiedzi na zimno, kwaśne lub słodkie bodźce.
Czytaj definicjęNić dentystyczna
Nić do codziennego oczyszczania przestrzeni międzyzębowych.
Czytaj definicjęPasta z fluorem
Pasta zawierająca związki fluoru (1450 ppm), kluczowy element profilaktyki próchnicy.
Czytaj definicjęPiaskowanie zębów (Air-Flow)
Usunięcie osadu i przebarwień strumieniem piasku stomatologicznego z wodą.
Czytaj definicjęPłytka bakteryjna (biofilm)
Miękki, lepki nalot bakteryjny na powierzchni zębów.
Czytaj definicjęPróchnica
Demineralizacja szkliwa i zębiny pod wpływem kwasów wytwarzanych przez bakterie.
Czytaj definicjęSterylizacja klasy B
Najwyższy standard sterylizacji w stomatologii — autoklawy z kontrolą biologiczną.
Czytaj definicjęSzczoteczka soniczna
Elektryczna szczoteczka pracująca z częstotliwością ~30 000 ruchów / min.
Czytaj definicjęDiagnostyka
CBCT (tomografia stożkowa)
Trójwymiarowe badanie obrazowe wykorzystywane w implantologii, endodoncji i chirurgii.
Czytaj definicjęDruga opinia stomatologiczna
Konsultacja u drugiego lekarza w celu weryfikacji planu leczenia.
Czytaj definicjęOkluzja dynamiczna
Relacje zębów w ruchu — protruzji, laterotruzji, mediotruzji.
Czytaj definicjęOkluzja statyczna
Zwarcie zębów w pozycji centralnej — bez ruchu żuchwy.
Czytaj definicjęPantomogram
Dwuwymiarowe zdjęcie całego uzębienia z stawami skroniowo-żuchwowymi.
Czytaj definicjęPatient Lifetime Value (LTV)
Łączna wartość przychodu od jednego pacjenta przez cały okres relacji z gabinetem.
Czytaj definicjęPWZ (Prawo Wykonywania Zawodu)
Numer identyfikacyjny każdego lekarza i lekarza dentysty, wymóg prawny.
Czytaj definicjęRezerwacja online (ZnanyLekarz, Booksy)
Cyfrowe systemy umawiania wizyt 24/7 — standard nowoczesnego gabinetu.
Czytaj definicjęRVG (radiowizjografia)
Cyfrowe zdjęcie punktowe pojedynczego zęba — najczęściej wykonywane badanie RTG.
Czytaj definicjęZnieczulenie komputerowe (The Wand / Calaject)
Bezbólowe podanie znieczulenia z kontrolą prędkości i ciśnienia przez urządzenie elektroniczne.
Czytaj definicję